मेळघाटात सध्या घरोघरी गुल्ली… पारंपरिक औषधी गुणयुक्त तेल काढण्यासाठी आदिवासी कुटुंबीयांची तयारी – मेलघाट

नव्या पिढीत ढंग नाही : “गुल्लीचं तेल पावसाळा आणि हिवाळा या दोन ऋतूत खाल्लं जातं. या तेलाची चव थोडी कडू आहे. मात्र मसाला घालून भाजी केली की ते चवदार लागतं. आमच्या अनेक पिढ्यांनी या तेलाचा वापर केलाय. आजची पिढी मात्र हे महत्त्वाचं तेल तिकडं, बाहेरच्या व्यक्तींना देऊन स्वतःसाठी बाहेरचं तेल त्याबदल्यात आणते. आजच्या पिढीत खाण्याचा काही ढंगच उरला नाही, ” अशी खंत सिड्डू जांभेकर यांनी व्यक्त केली. तसंच, “माझ्या घरी मी या सर्व गुल्ली फोडते. बाहेर सुकायला ठेवते. यानंतर माझा मुलगा परतवाडा शहरात जाऊन याचं तेल काढून आणतो, ” असं देखील सिड्डू जांभेकर म्हणाल्या.

गुल्ली तेलाचे फायदे : “खाज, फोड, खरूज, सोरायसीस, त्वचाविकारावर हे तेल अत्यंत गुणकारी आहे. यासोबतच संधिवात आणि अंगदुखीवर हे तेल गरम करून मालिश केल्यास वेदना कमी होते,” अशी माहिती चिखलदरा येथील डॉ. विशाल जयस्वाल यांनी दिली. तसंच, “जीवनिरोधक गुणधर्म असल्यानं एखादी जखम या तेलामुळं पटकन भरते. उष्णतेशी संबंधित विकारावर हे तेल उपयुक्त आहे. डोकं दुखत असल्यास हे तेल कपाळावर लावलं की आराम मिळतो. मेळघाटात अनेक भागात दात दुखण्यावर या तेलाचा वापर होतो. विशेष म्हणजे दातांच्या आजारावरही हे तेल गुणकारी आहे. या तेलानं मालिश केल्यास त्वचा मऊ राहते आणि थकवा अजिबात जाणवत नाही. चिखलदरा आणि धारणी तालुक्यात अनेक ठिकाणी वृद्ध मंडळी खाण्यासाठी हेच तेल वापरतात. या तेलाचं महत्व आदिवासी बांधवांना चांगलं ठाऊक आहे, ” असं देखील डॉ. विशाल जायसवाल यांनी सांगितलं.