निकृष्ट बियाण्यांच्या तक्रारींनी प्रशासन सतर्क; तहसीलदारांची कृषी कार्यालयावर अचानक पाहणी, अहवाल सादर करण्याचे निर्देश

अंजनगाव सुर्जी | प्रतिनिधी

अंजनगाव सुर्जी तालुक्यात सोयाबीन पिकाच्या उगवणीत मोठ्या प्रमाणावर अडचणी निर्माण झाल्याच्या तक्रारींनंतर प्रशासनाने या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली आहे. अनेक शेतकऱ्यांनी निकृष्ट दर्जाच्या बियाण्यांमुळे अपेक्षित उगवण झाली नसल्याची लेखी तक्रार कृषी विभागाकडे नोंदविल्यानंतर तहसीलदार पुष्पा सोळंके यांनी तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयाला अचानक भेट देत संपूर्ण परिस्थितीचा आढावा घेतला. प्राप्त तक्रारी, सुरू असलेली पडताळणी, पंचनामे, नमुना तपासणी आणि पुढील प्रशासकीय प्रक्रिया याबाबत सविस्तर माहिती घेत संबंधित अधिकाऱ्यांना तातडीने वस्तुनिष्ठ अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले.

यंदाच्या खरीप हंगामात तालुक्यात जवळपास दहा हजार हेक्टर क्षेत्रावर सोयाबीनची पेरणी करण्यात आली. मात्र, अनेक गावांतील शेतकऱ्यांनी बियाण्यांची उगवण अत्यल्प झाल्याची तक्रार केली आहे. काही भागांत उगवण अपेक्षित प्रमाणापेक्षा लक्षणीय कमी झाल्याचे शेतकऱ्यांचे म्हणणे असून त्यामुळे अनेकांना दुबार पेरणीचा पर्याय स्वीकारावा लागत आहे. परिणामी बियाणे, मशागत, मजुरी आणि इतर कृषी खर्चात वाढ होऊन शेतकऱ्यांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडत असल्याचे चित्र आहे.

तालुका कृषी विभागाकडे आतापर्यंत ३०० हून अधिक शेतकऱ्यांनी लेखी तक्रारी सादर केल्या असून त्यांची संख्या वाढत असल्याची माहिती अधिकृत सूत्रांकडून देण्यात आली. प्रत्येक तक्रारीची स्वतंत्र पडताळणी केली जात असून संबंधित शेतांमध्ये प्रत्यक्ष भेट देऊन पंचनामे तयार करण्याचे काम सुरू आहे. यासोबतच संशयित बियाण्यांचे नमुने संकलित करून अधिकृत प्रयोगशाळेत गुणवत्ता तपासणीसाठी पाठविण्याची प्रक्रिया हाती घेण्यात आली आहे. तपासणी अहवाल प्राप्त झाल्यानंतरच बियाण्यांच्या गुणवत्तेबाबत अंतिम निष्कर्ष स्पष्ट होणार असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले.

या प्रकरणाला कायदेशीर स्वरूपही प्राप्त झाले आहे. संबंधित तक्रारींच्या आधारे अंजनगाव सुर्जी आणि रहिमापूर पोलीस ठाण्यांमध्ये एकूण पाच गुन्ह्यांची नोंद करण्यात आली आहे. पोलीस यंत्रणेकडून तक्रारदार शेतकऱ्यांचे जबाब नोंदविणे, कागदपत्रांची पडताळणी आणि कृषी विभागाकडून आवश्यक माहिती संकलित करण्याची प्रक्रिया सुरू असून तपास पूर्ण झाल्यानंतर कायद्यानुसार पुढील निर्णय घेतला जाणार आहे. या टप्प्यावर कोणत्याही व्यक्ती अथवा संस्थेचा दोष निश्चित झालेला नसून तपास सुरू असल्याचे अधिकृतरीत्या स्पष्ट करण्यात आले आहे.

तहसीलदार पुष्पा सोळंके यांनी कृषी विभागातील अधिकाऱ्यांशी सविस्तर चर्चा करून तक्रारींच्या निपटाऱ्यात कोणताही विलंब होऊ नये, अशी सूचना केली. शेतपडताळणी, पंचनामे, प्रयोगशाळा तपासणी आणि पोलिसांकडील तपास या सर्व प्रक्रियांमध्ये समन्वय ठेवून शासनाकडे वस्तुस्थिती मांडणारा अहवाल तातडीने पाठविण्याचे निर्देश त्यांनी दिले. त्यांच्या या हस्तक्षेपामुळे प्रशासकीय यंत्रणेच्या हालचालींना वेग आल्याचे दिसून येत आहे.

निकृष्ट बियाण्यांच्या तक्रारींमुळे केवळ कृषी विभागच नव्हे तर महसूल आणि पोलीस प्रशासनही सक्रिय झाले आहे. दरम्यान, अनेक शेतकऱ्यांनी नुकसानभरपाई, दोषी आढळल्यास संबंधितांवर कठोर कारवाई आणि भविष्यात दर्जेदार बियाण्यांचा पुरवठा सुनिश्चित करण्याची मागणी केली आहे. दुसरीकडे, अंतिम निर्णय प्रयोगशाळेचा अहवाल, प्रशासकीय चौकशी आणि पोलीस तपासाच्या निष्कर्षांवर अवलंबून राहणार असल्याने सर्वांचे लक्ष आता शासनाच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे.

–
प्रतिक्रिया

प्रशांत देशमुख, ठाणेदार, रहिमापूर पोलीस ठाणे :
“तक्रारदार शेतकऱ्यांचे जबाब नोंदविण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. कृषी विभागाकडून आवश्यक माहिती मागविण्यात आली असून तपासादरम्यान उपलब्ध होणारे पुरावे आणि कागदपत्रांच्या आधारे कायद्यानुसार पुढील कार्यवाही करण्यात येईल.”

भारती जाधव, तालुका कृषी अधिकारी, अंजनगाव सुर्जी :
*”उगवण कमी झाल्याच्या तक्रारींच्या अनुषंगाने निवडक शेतांमधून बियाण्यांचे नमुने घेण्यात आले आहेत. हे नमुने अधिकृत प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्याची प्रक्रिया सुरू असून अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर शासनाच्या नियमानुसार आवश्यक कार्यवाही केली जाईल.”