तीन डोळे असणाऱ्या मधमाश्यांचं अनोखं विश्व; राणी मधमाशी दररोज घालते 800 ते 1500 अंडी!

मधमाशांचे तीन प्रमुख प्रकार : “निसर्गातल्या अद्वितीय चमत्कारांपैकी मधमाशांचं आयुष्य एक आहे. त्यांच्या छोट्याशा शरीरात अतुलनीय शिस्त, मेहनत, विज्ञान आणि समाजजीवन दडलंय. मधमाशांचे तीन प्रमुख प्रकार आहेत. यामध्ये अंडी घालणारी एकमेव मधमाशी म्हणजे राणी मधमाशी. तिच्या उपस्थितीवरच संपूर्ण पोळ्याचं अर्थात त्यांच्या संपूर्ण वसाहतीचं अस्तित्व अवलंबून असतं. त्यानंतर कामकरी मधमाशा हा दुसरा प्रकार आहे. या सर्व स्त्री मधमाशा असून त्या अंडी घालू शकत नाहीत. अन्न आणणं, पोळं तयार करणं, पोळ्याचं तापमान नियंत्रित ठेवणं, राणीची सेवा अशी अनेक कामं कामकरी मधमाशा करतात. तसंच तिसरा प्रकार हा नर मधमाशांचा असून ते राणी सोबत संभोगासाठी असतात. मधमाशांच्या या विश्वात एक राणी, 98 टक्के कामकरी मधमाशा आणि 2 टक्के नर असतात, ” असं प्रा. विद्यानंद अहिरे यांनी स्पष्ट केलं.

नर हा ऐतखाऊ असतो : “राणी मधमाशी ही स्वच्छ सूर्यप्रकाशात तिच्या वसाहतीमधल्या किंवा इतर वसाहतीमध्ये राहणाऱ्या तीक्ष्ण नजर आणि मजबूत पंखांचा बांधा असणाऱ्या सात ते आठ नरांसोबतच संभोग करते. हे नर थोडे काळसर आणि जाड असतात. या मिलनानंतर नर खाली जमिनीवर कोसळतो आणि मरतो. यानंतर राणी मधमाशी कधीही आयुष्यात दुसऱ्या नरासोबत मिलन करत नाही आणि पुढं तिच्या चार ते पाच वर्षांच्या आयुष्यात दररोज आठशे ते पंधराशे अंडी घालत राहते. तर नर हा ऐतखाऊ असतो, तो कुठलाही काम करत नाही,” असं प्रा. विद्यानंद अहिरे यांनी सांगितलं.

मधमाशांचा असा होतो जन्म : “राणी मधमाशी एकूण दोन प्रकाराची अंडी घालते. यामध्ये फलित आणि अफलित असे दोन प्रकार आहेत. फलित अंड्यातून कामकरी आणि राणी मधमाशी जन्माला येते. अफलित अंड्यातून नर जन्म घेतो. राणी मधमाशी शिवाय इतर मधमाशा अंडी देत नाहीत. त्यांच्या शरीरात नैसर्गिकरित्या गर्भाशयच नसतो. आपलं पोळं बांधणं, त्याची स्वच्छता ठेवणं, पिलांना खाऊ घालणं ही जबाबदारी कामकरी मधमाशा पूर्ण करतात,” असं प्रा. विद्यानंद अहिरे म्हणाले.